''Cin'' Kavramına Tarihsel ve Rasyonel Bir Bakış...

Birçok anlamı bulunan Cin sözcüğünün, antik medeniyetlerin mitik/fantastik inanış ve etkilerinden uzak bir şekilde; ayakları yere basan/akılcıl ve önemli bulduğum anlamı üzerinden analizi...

Öncelikle sözcüğün temel anlamını ele alalım: Kelime, ''Cenne'' (gizlemek, örtmek) fiil kökünden gelmekte. Cin dediğimizde de sıfatlaşmış oluyor; gizlenen, örtünen; Arap dil bilimcilerine göre "duyumsanamayan" demek...

Kelimenin, üzerinde durmak istediğim anlamı ise, ''tanınmayan, öteki, yabancı, dili ve kimliği bilinmeyen'' şeklindeki anlamıdır. Yani; görünen, fakat, belli bir zamana/âna kadar" tanınmamış, bilinmemiş olan... Kur'an'da da zikredilen ''Cin'' kavramı, geçtiği bazı ayetlerde kimi uzmanlara göre bu anlamda kullanılmaktadır.

Bu ayetlerden biri şu şekilde:

''Bir zamanlar cin topluluğundan bir grubu, Kur’an’ı dinlemek üzere sana doğru yönlendirmiştik. Yanına geldiklerinde “Susup dinleyin!” dediler, okuma sona erince de uyarıcılar olarak kendi topluluklarına döndüler.'' (Ahkâf Suresi/29)

Ayette geçen hadisenin, Hz. Muhammed'in de içinde olduğu bir grubun, ticaret için Mekke'den, Taif ve Nahle arasındaki Ukaz bölgesine giderken ibadet için mola verdikleri sırada gerçekleştiği belirtiliyor.

Ukaz panayırı, Arap Yarımadası'nın birçok bölgesinden insanların katıldığı ve alış verişte bulunduğu bir ticaret merkeziydi. İbadet esnasında okunan Kur'an'ı dinleyen ''Cin'' grubunun (yabancı grubun), Suriye (Suriye sınırındaki Nusaybin) taraflarından gelen 3 ila 10 kişilik bir Yahudi grubu olduğu söylenmekte... (Yüksek bir ihtimalle; söz konusu Yahudi topluluğu da ticaret amacıyla Ukaz Panayırı'na doğru gitmekteydi.)

Okunan Kur'an'dan etkilenen Yahudi grubun, kendi kavimlerine/memleketlerine (belki Suriye taraflarına tekrar) döndüklerinde bu olayı bölge halkıyla paylaşmış olmaları, yine yüksek bir ihtimal... Bunu da şu ayetlerden anlıyoruz:

''De ki: Cinlerden bir topluluğun (Kur’an’ı) dinleyip şöyle söyledikleri bana vahyolundu: 'Biz, doğru yolu gösteren harika bir okuma dinledik ve ona iman ettik.' (Cin Suresi/1-2)

İlgili diğer bir ayet:

“Ey halkımız! dediler, “Biz Mûsâ’dan sonra indirilmiş, kendinden öncekileri onaylayan, gerçeğe ve doğru yola kılavuzluk eden bir kitap dinledik.'' (Ahkâf Suresi/30)

Sonuç:

Bu paylaşımın amacı, İslâm aleminin zihin ve duygu dünyasında asfalta yapışmış sakız gibi yer etmiş, bir türlü kazınamayan, yerinden bile oynatılamayan ve ağırlıklı olarak şifai/sözlü bir kültür ve gelenekle geçmişten günümüze anlatılagelmiş, biraz da yazılmış çizilmiş teolojik/ilâhi/dinî ezber ve kalıplardan... Sağ duyudan uzak/akıl dışı inanç ve hurafelerden... Bir nebze de olsa bu coğrafyanın çocuklarını ve gençlerini korumak ! Ve onların zihin dünyalarında azıcık da olsa bir farkındalık oluşturabilmektir.

Benim görmek istediğim yeni nesil, "Cinler de bizim gibi evlenir mi..." Dinî fenomenini artık tartışmamalı ! Benim görmek istediğim gençlik, "Yok efendim, cinler uçabilir mi ? Uçtuğu zaman konabilir mi ? Konduğu zaman ise hızlı ve serî bir şekilde depara kalkabilir mi ? Hadi depara da kalktı diyelim, peki 100 metreyi 2 saniyede koşabilir mi ?" Şeklindeki kısır, sığ ve yüzeysel tartışmaları artık bir kenara koymalı !

Daha önce de söyledim, yinelemekte fayda görüyorum: benim umudum ne siyasilerde, ne bürokratlarda, ne ağalarda, ne paşalarda, ne hacılarda, ne hocalarda, ne reislerde, ne rahiplerde, ne başdiyakozlarda, ne de şeyh ve şıhlardadır... Bizim umudumuz, henüz dünyaya gelmemiş anne karnındaki fetüslerdir...! Embriyolardır...! Zigotlardır...!

Not: "Kelimenin kendisi zaten üç harfli; bu kadar uzun bir yazıya ne gerek vardı ?" Şeklinde, şakayla karışık küçük bir serzenişte bulunmak isteyen minik ve sevimli takipçilerim olabilir. Onlara da sevgilerimi gönderiyorum 

Daha derin okuma için Muhammed Esed'in, ''Kur'a'n'ın Mesajı'' isimli tefsirli meal çalışmasının ilgili pasajlarına bakabilir; konuyla ilgili çekmiş olduğum videoyu da ayrıca izleyebilirsiniz.

Video:  https://youtu.be/CV4ACXmXyEk?si=vCb3_mvARC0bgCup

#islamtarihi #dinlertarihi #cinler #cin #üçharfliler #sosyoloji #psikoloji #antropoloji #kültür #gelenek #bilimselakıl #bilimselkültür #eleştirelokuma